Talkradio zoals 't hoort

Willem de Ridder


Willem de Ridder tijdens experimentele uitzending, live via internet.

Elke vrijdagavond van 7 tot 10 te ontvangen op
Willem de Ridder.

Elke zondag van vijf uur 's middags tot half zeven 's avonds zijn Clary en Willem te beluisteren op Radio 100.
Radio100 als LIVE STREAMING AUDIOSIGNAAL!

Op andere tijdstippen: draai een Grimmofoonplaat op
Willem de Ridder.

of beluister een Talkradio-uitzending, aan de vergetelheid ontrukt.
Mythen en sprookjes verklaard?
Willem vertelt en kondigt de komst van Talkradio aan (NCRV nacht van het verhaal, 1996)
Ervaar de terugkomst van Aloha! Dit voorheen spraakmakende tijdschrift beleeft binnenkort een revival. In december ligt het in de schappen, daarna in je krantenrekje.



Willem de Ridder

Uit: De Volkskrant
Henk van Renssen
21 mei 1999

Hij was vormgever, trendsetter en popprofeet; de man achter Hitweek, Witheek en Aloha; radiomaker, verteller, taoÔst en pornograaf. Hij verleidde zijn luisteraars tot spooky nachtritten en deed ze huiveren bij zijn griezelhoorspelen. Nu neemt hij ze weer aan de hand mee naar het beloofde land, het Utrechtse Leidsche Rijn.

'Op dit moment zit jij hier op deze bank te luisteren via een koptelefoon naar deze stem. Via dit kleine apparaatje, dat je gehoorgang binnendringt, kan deze stem je meenemen, als je tenminste wilt gaan. Het is mogelijk met deze stem op reis te gaan. 's Ochtends vroeg, donderdagmorgen, kun jij met deze stem op reis. Naar Nederland, het land dat rondom dit gebouw gelegen is, samen, jij en ik.'
Zo begon in 1981 The Walk, een 48-urige zwerftocht door Nederland met behulp van instructies die Willem de Ridder op cassettebandjes had ingesproken. Vertrekpunt was een bankje in het gebouw van Stichting De Appel in Amsterdam, het eindpunt een hotelkamer ergens in het land.
De deelnemers kregen een nieuw apparaatje mee om de slepende, nasale en licht astmatische stem van De Ridder te beluisteren: een walkman. De dubbele betekenis van dat woord moet hem hebben aangesproken: op The Walk werd elke luisteraar een walkman van Willem de Ridder.
Of er veel mensen hebben meegedaan met deze wandelmarathon, vertelt de overlevering niet. Maar volgens dichteres Diana Ozon, die als tiener al naar zijn griezelverhalen op de radio luisterde, heeft De Ridder 'een enorme schare fans'. Wellicht zullen ze elkaar vanavond weer ontmoeten. De Ridder organiseert dan tijdens het Festival aan de Werf een radio-'safari' naar de nieuwe Utrechtse wijk Leidsche Rijn.
Wie weet is Ozon er ook. In 1978 deed ze op achttienjarige leeftijd mee met zijn Grote Oto Derby (GOD), een nachtelijke autotocht door het land, met de radiostem van De Ridder als gids. 'Het was een rijdend feestje', zegt Ozon, 'en we kwamen steeds meer feestneuzen tegen.'
De Ridder vertelde zijn luisteraars om knipperlichten aan en uit te doen, om kaarsen te ontsteken en om heiligenbeeldjes op het dashboard te plaatsen. Daardoor herkenden de deelnemers elkaar op de snelweg. Uiteindelijk ontstond er een nachtelijke file, traag op weg naar een verlaten polder. 'Daar moest je elkaar een hand geven en jezelf verder vermaken.' Ozon had zich voorbereid: ze verkocht stripverhalen die ze samen met een vriend had gemaakt.

Willem de Ridder is altijd al een organisator geweest. Hij kwam begin jaren zestig voor het eerst in het nieuws toen hij in Amsterdam de galerie Amstel 47 oprichtte. De jongeling van begin twintig, toen al getooid met de opvallende bril met donker montuur, exposeerde veel werk van de Fluxus-beweging, waarvan Wim T. Schippers een prominent lid was.
Met Schippers ontstond al gauw een vriendschapsband. Samen organiseerden ze performances zoals de 'Mars door Amsterdam'. In 1963 maakten ze het tv-programma Signalement. Daarin leegden ze, keurig gekleed, een flesje limonade in zee. Het was typisch Fluxus: flauw, maar prikkelend.
De Ridder, opgeleid aan de kunstacademie in Den Bosch, begon zelf ook Fluxux-werken te maken. Kunsthistoricus Harry Ruhť, kenner van de Fluxus-beweging, heeft er nog een thuis staan, een zogenaamde Papieren Konstellatie, oftewel een prop papier. 'Het is een heel mooi propje in een houten doos', zegt Ruhť. 'Er zit ook een mooi glaasje voor. Ik heb het nog altijd staan en het doet me nog steeds erg veel plezier.'
Toch kon de beeldende kunst De Ridder niet lang boeien. 'Het doel van Fluxus was de reis, maar helaas werd het beeldende kunst', zou hij in de jaren zeventig zeggen. In 1965 wierp hij zich op een nieuw project: het roemruchte poptijdschrift Hitweek, voor de zogeheten 'Twieners van nu'. Het principe was, zoals in zoveel van zijn latere projecten, oerdemocratisch: iedereen mocht bijdragen insturen.
Overigens had De Ridder niet veel verstand van popmuziek. VPRO-radiomaker Wim Noordhoek, die voor Hitweek schreef, zegt over zijn muzikale belangstelling: 'Willem zei altijd: "Alle muziek is mooi." Hij gaf me ooit de eerste lp van Randy Newman. Hij had de plaat niet gehoord, maar hij vond de hoes erg goed.' Noordhoek noemt De Ridder 'vooral een vormgever. Hitweek is ook een vormidee. Hij schoot altijd net raak. Dan kwam hij weer met iets krankzinnigs voor de cover, maar het was altijd raak.'
De Ridder kon niet stilzitten. Hij leidde in dezelfde tijd ook de Provadyaclub, die concerten, dansvoorstellingen en lichtshows met vloeistofdiaprojecties organiseerde, onder meer in Paradiso. Het idee bleek aan te slaan in het land. Noordhoek: 'Ik was ooit in Lochem bij een jongen die daar een Provadya-achtig centrum had geopend. Maar het bleek een beetje een verdrietige, kleine boerenstal te zijn met die jongen die 's zondags op zijn elektrische gitaar speelde.'
De Ridder was 'een man die alles uit niets kon maken', zegt Noordhoek. Zoals bij het stukje over Lochem. 'Hij tikte alles zelf uit op zijn IBM-typemachine. Het belangrijkste voor hem was de kop en de foto. De tekst deed hem heel weinig. Hij zette bij het stuk een heel goede foto met een meisje of een vloeistofdia en gaf het de kop: "In Lochem gebeurt het."

De media hadden snel door dat De Ridder vol met ideeŽn zat over waar het gebeurde. In interviews uit die tijd mag hij vrijuit orakelen over de toekomst van de televisie, de liefde, kunst, muziek en poŽzie.
Hoofdredacteur radio van de VPRO, Arend Jan Heerma van Voss, net als Noordhoek oud-medewerker van Hitweek, zegt dat De Ridder toentertijd zelfs 'een echte trendsetter' was. 'Dat was een uitstraling die hij een paar jaar had. Maar het interesseerde hem geen bal.'
Die Warhol-achtige combinatie van desinteresse en personality leidde soms tot curieuze taferelen. Heerma van Voss: 'Ik was ooit met hem op het officiŽle Platenbal. Ik heb dit beeld voor me dat hij op het bal staat en een kopje thee en een koekje vasthoudt. Om hem heen staan allemaal ernstig kijkende reclamemensen. Ik zie ze denken: Misschien moeten we iets doen met het koekje, misschien komt het koekje terug.'
Popprofeet De Ridder ging nog jaren door met het uitgeven van tijdschriften. Hitweek werd eerst Witheek en daarna Aloha en verdween toen geruisloos, samen met de roerige jaren zestig. In plaats daarvan kwam De Ridder met de sekskranten Suck en Love, waarin mensen niet meer openhartig over popmuziek, mar over hun seksleven mochten vertellen. Tegelijkertijd kregen andere plannen, zoals de oprichting van de tv-zender Eldorado, veel publiciteit. Maar ze zagen nooit het licht. Ook dat kenmerkt De Ridder: altijd vol plannen, waarvan maar een deel werd gerealiseerd.

In de jaren zeventig woonde De Ridder eerst in de Verenigde Staten en later in ItaliŽ. Hij ontwikkelde zich als verhalenverteller en als radiomaker voor de VPRO. Daarnaast begon hij zich te interesseren voor New Age-achtige onderwerpen als iriscopie en macrobiotisch eten. Hij maakte een radio-kookrubriek en als Wilhelmus Cornelius vertelde hij voor de VPRO-radio kinderverhalen. Eind jaren zeventig werden de eerste Nachtritten, Griezelhoorspelen en Improvisatie Salons gehouden.
Voor de Radio Improvisatie Salons mochten mensen cassettes met eigen werk insturen. De Ridder draaide ze op de radio ongeacht de inhoud en volgens Wim Noordhoek 'in volgorde van binnenkomst'. Op een gegeven moment ontving hij een bandje van een jong meisje: Cora Emens. De Ridder belde haar op en zei: 'Je hebt de meest sexy stem die ik ooit heb gehoord'. Een jaar later hadden ze een relatie.

De Ridder hield van het vrije seksuele leven. Hij had al een verhouding achter de rug met de Amerikaanse porno-actrice Annie Sprinkle. Met Emens zette hij de New Ancient Sex Acadamy op, waar cursussen en lezingen werden gegeven over seksualiteit. Ze hadden ook de eerste 06-sekslijn in Nederland, de 'Cora en Willem lijn voor mannen en vrouwen'.
Emens: 'De 06-lijn begon als een probleemlijn. Maar er bleken niet meer dan zo'n vier standaardproblemen te bestaan. Toen werd het al snel een sekslijn waarbij we, soms samen, spelletjes speelden met de luisteraars.'

Het was eind jaren tachtig en De Ridder zat nog altijd vol met ideeŽn. Hij benoemde zichzelf tot 'spiegeloog', een soort taoÔstische goeroe voor managers. Zijn motto: 'Als jij het gelooft, gebeurt het'. Verder trok hij het land rond als 'meesterverteller', iets wat hij nog altijd doet. Hij vertelt Friese mythen en sagen en Twentse legendes en houdt zo in zijn eentje een lange, bijna vergeten traditie van verhalen vertellen in ere.

Zijn nieuwste ontdekking is Internet. Sinds kort heeft hij een eigen website, www.willemderidder.com, waarop zijn fans hem vragen kunnen stellen en waarop hij elke vrijdagavond live is te horen. Opnieuw heeft hij een nieuwe technologische ontwikkeling naar zijn hand weten te zetten. Want, vertelt hij op de site: 'Geef maar toe, de computer is eigenlijk de nieuwste radio'.

Zo danst De Ridder als een levend radiostation door het land. Hij is een moderne rattenvanger van Hamelen en zijn volgelingen huppelen met hem mee - op de reis die zelf nog altijd het doel is.


Wat zijn jouw ervaringen en herinneringen aan Willem de Ridder op Talkradio? Laat het ons weten!

tr-fanzine-kopij@egroups.com